دیدبان ارمنستان

پایگاه خبری و تحلیلی

یکشنبه10202019

Last update07:12:55 AM

Back شما اینجا هستید: Home مقالات مدل روسی حق تعیین سرنوشت ملت ها
چهارشنبه, 28 اسفند 1392 ساعت 08:20

مدل روسی حق تعیین سرنوشت ملت ها

نوشته شده توسط 
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

روبرت مارکاریان

 

"ساکنان کریمه حق دارند درباره الحاق به روسیه و یا ماندن در قلمرو اوکراین تصمیم بگیرند."

هرچقدر هم عجیب به نظر برسد اما این سخنان را ویتالی چورکین در نشست شورای امنیت بر زبان رانده است. شخصی که در سازمان ملل نمایندگی روسیه را بر عهده دارد. کشوری که تاکنون از شناسایی حق تعیین سرنوشت ملت قره باغ که اندکی پائین تر از کریمه و در منطقه قفقاز جنوبی ساکن است، خودداری کرده است. برای این برخورد دوگانه توضیحی بسیار آشکار وجود دارد که آن را ولادیمیر ژیرنوفسکی سیاستمدار ملی گرای روس بیان کرده است. به گزارش "آرم اینفو" ژیرنوفسکی در گفتگو با خبرنگاران اعلام کرده است. "ارمنستان و جمهوری آذربایجان هیچگاه در خصوص مناقشه قره باغ به تفاهم نخواهند رسید پس بهتر است این منطقه (قره باغ) به روسیه ملحق شود." وی همچنین پا را از این نیز فراتر گذاشته و این راه حل را برای گره گشایی از دیگر مناقشات لاینحل در قلمرو شوروی سابق پیشنهاد داده است.

این دیدگاه مضحک ژیرنوفسکی چندان هم برای ما بیگانه نیست. چندی پیش نیز زوری بالایان نویسنده ارمنی در نامه سرگشاده ای خطاب به ولادیمیر پوتین رئیس جمهوری روسیه خواستار احیای قرارداد "گلستان" شد که بر اساس آن 200 سال پیش از این منطقه قره باغ به خاک روسیه الحاق گردید.

از آن چه گفته شد می توان مدل  روسی حق تعیین سرنوشت ملت ها را استنباط کرد که براساس آن حق تعیین سرنوشت ملت ها تنها در چارچوب منافع روسیه معنی می یابد. پیش از این جامعه بین الملل یک بار در سال 2008 میلادی شاهد تحقق چنین مدلی از حق تعیین سرنوشت ملت ها در آبخازیا و اوستیای جنوبی بوده و اکنون نیز این مدل در رابطه با کریمه در حال اجرا است.

در رابطه با جمهوری قره باغ می توان گفت منافع روسیه نه در رعایت حق تعیین سرنوشت ساکنان این منطقه بلکه در حفظ وضعیت کنونی آن (نه جنگ و نه صلح) معنی یافته است. زیرا در این صورت روسیه می تواند از یک سو جمهوری آذربایجان را ترغیب به خرید تسلیحاتی از خود توسط دلارهای بادآورده نفتی کند و از سوی دیگر نیز با ایجاد هراس نزد مقامات جمهوری ارمنستان به واسطه تسلیحات فروخته شده به آذربایجان، آن ها را وادار به انصراف از توافقنامه همگرایی با اتحادیه اروپا و همچنین عقد چنان قرارداد هایی با طرف روسی با توجیه تامین امنیت ملی نماید که نه تنها استقلال اقتصادی و تجاری، بلکه حاکمیت ملی این کشور را نقض می کنند. همچنین نباید از این واقعیت چشم پوشی کرد که در بیست سال اخیر روسیه با حفظ وضعیت کنونی در منطقه قره باغ توانسته است مانع از اجرای طرح هایی در منطقه شود که می توانند منابع جایگزینی برای نیازهای گازی اروپا تامین نمایند.

در روزهای اخیر یکی از موضوعات مورد بحث تاثیر احتمالی همه پرسی کریمه بر مناقشه قره باغ بوده است. برخی با بیان دیدگاه هایی خوشبینانه  تاکید کرده اند اعمال حق تعیین سرنوشت ساکنان کریمه می تواند تاثیر مثبتی در رابطه با موضوع قره باغ داشته باشد. این کارشناسان این واقعیت را در نظر ندارند که چنین مناقشاتی نه با رویه های ایجاد شده بلکه در نتیجه دیپلماسی قدرتمند  و استفاده به موقع و صحیح از برگه های برنده حل و فصل می شوند. در غیر این صورت پیش از این موارد تیمور شرقی، کوزوو، سودان جنوبی و حتی تا حدودی آبخازیا و اوستیای جنوبی می بایست رویه هایی برای قره باغ ایجاد می کردند. در این  رابطه باید دیدگاه آن دسته از کارشناسان و از جمله آلکساندر اسکندریان مدیر انستیتو "قفقاز" را صحیح دانست که براساس آن تحولات دهه 1990 میلادی در قره باغ هیچ سنخیتی با آن چه در کریمه در حال رخ دادن است، ندارند.

آن چه امروز در کریمه شاهد آن هستیم اعمال حق تعیین سرنوشت و فریادعدالتخواهی تاریخی یک ملت همانند مورد قره باغ نبوده، بلکه نتیجه تسویه حساب روسیه با اوکراین است که به مخالفت با خواسته های استعماری روسیه را برخاسته است. برای اثبات این ادعا می توان به این واقعیت اشاره کرد که اگر ملت اوکراین در برابر تصمیم دولت این کشور برای پیوستن به اتحادیه گمرکی مورد ادعای روسیه سکوت اختیار می کرد، امروز کریمه همچنان تحت حاکمیت اوکراین قرار داشت.

لذا ضمن هشدار در خصوص ماهیت خطرناک مدل روسی حق تعیین سرنوشت ملت ها باید از هرگونه تلاش برای یافتن نقاط اشتراک میان قره باغ و کریمه و همچنین بررسی تبعات و رویه های احتمالی خودداری کرد، زیرا جمهوری قره باغ دارای تجربه بیش از بیست ساله در راستای تحکیم و تقویت نهادهای دولتی است در حالیکه کریمه در آغاز راه قرار دارد. قره باغ اکنون به عنوان یک جمهوری مستقل شناخته می شود، در حالیکه کریمه سعادت خود را در زیر سایه حمایت یک دولت دیگر جستجو می کند.

خواندن 2728 دفعه

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.